PHÂN LOẠI TÌNH YÊU

Nhà tâm lý người Mỹ Robert Sternberg đã đề ra Lý Thuyết Tam Giác Tình Yêu để mô tả tình yêu trong bối cảnh của mối tương quan của con người thông qua 3 thành tố cơ bản

 
1. Sự đam mê (passion): bao gồm sự săn đuổi dẫn đến sự lãng mạn, sự lôi cuốn về thể xác và sự mong muốn thỏa mãn tình dục.
 
Đam mê là thành phần đặc trưng của tình yêu, điều đem lại cho nó sự quyến rũ bí ẩn. Bằng lực hấp dẫn kỳ lạ của mình, đam mê kéo hai người lại gần nhau với những cảm giác bức rứt khó chịu khi họ ở xa. Ghi nhận cho thấy não con người tạo ra hợp chất lạ khi hai người đam mê ở gần nhau, gây nên cảm xúc dễ chịu mà bình thường không có. Đó là vị ngọt độc đáo của tình yêu.
 
Truyền thuyết đồn rằng Adam thấy sống với Eve mệt quá nên tìm cách chạy trốn, vậy nên Đức Chúa Trời tạo ra đam mê làm động lực cho hai người tìm hiểu và lại gần nhau, cho đến khi họ thấy rằng sống vậy cũng vui … Đam mê là động lực chính của tình yêu, tạo lực hấp dẫn mạnh giúp hai người xa lạ vượt qua những rào cản trắc trở để lại gần nhau.
 
2. Sự thân thiết/ thân mật (intimacy): bao gồm cảm nhận sự gần gũi, sự tương tác và sự ràng buộc với nhau.
 
Thân thiết/ thân mật là điều liên kết lâu dài giữa hai người trong xã hội, dù họ có yêu hay không. Càng ít rào cản, trắc trở giữa hai người thì độ thân mật của họ càng cao. Thông thường thân mật được thể hiện qua sự đồng cảm (cùng cảm nhận), quan điểm chung (cùng suy nghĩ) và kỷ niệm chung (cùng thực hiện) giữa hai người, cũng như điều riêng tư giữa họ mà người ngoài không mấy ai biết. Thân mật giúp giữ những rào cản bị loại bỏ không phát sinh, và giữ hai người tiếp tục ở gần nhau khi đam mê đi đâu mất.
 
3. Sự cam kết/ tận tụy: bao gồm quyết định duy trì sự có nhau trong một gian đoạn ngắn và về lâu dài thì chia sẻ những thành quả và cùng xây dựng kế hoạch cuộc sống.
 
Đam mê bí ẩn thoát ẩn thoát hiện, còn thân mật là liên kết phân tử không đủ sức gắn hai người thành một. Tình yêu cần nhân tố tin cậy để gắn hai người thành một và đó là tận tụy, gắn bó. Ẩn mặt trong kỷ niệm đẹp hay những phút giây vui vẻ hay hạnh phúc (nghiên cứu không thấy hóa chất gì tạo ra trong não), tận tụy là mối liên kết nguyên tử bền vững gắn chặt hai người mà không mấy thứ có thể chia cắt.
25
Mức độ sâu nặng và dạng của tình yêu tùy thuộc hoàn toàn vào sức mạnh của 3 thành tốt nêu trên của một người dành cho người kia và sự phối kết hợp giữa 3 thành tố trên sẽ tạo ra nhiều giai đọan và nhiều dạng tình yêu khác nhau. Một mối quan hệ chỉ dựa trên một thành tố thì sẽ kém bền vững hơn có 2 hay 3 thành tố trên.
Tình yêu chỉ dựa trên 1 thành tố:
1· Ưa thích/tình bạn (Liking): Trường hợp này sự thân thiết, ưa thích biểu hiện tính chất của tình bạn thật sự. Qua đó một người cảm thấy có sự an tòan, ấm áp và gần gũi với người kia nhưng không hề có sự đam mê hay ý định gắn bó lâu dài.

Vì không có đam mê (passion) nên cái này không gọi là tình yêu được, dù hai người nhiều khi vẫn được gọi là người yêu. Hai người bạn tốt, hiểu nhau, hay chia sẻ, hay đi chung. Tuy vậy, họ không có sự gần gũi của hai người yêu nhau, ví dụ như ôm hôn hay nắm tay chẳng hạn, và họ cũng chẳng cần những chỗ kín đáo ban đêm.

2· Tình yêu mê đắm/cuồng dại (Infatuation love): Tình yêu dư đam mê mà thiếu hiểu biết thân mật hay tận tụy. Mối quan hệ lãng mạn thường khởi đầu bằng sự mê đắm và lãng mạn và sự mê đắm ngày càng tăng trưởng. Tuy nhiên dạng tình yêu này không có sự mật thiết và cam kết. Tình yêu mê đắm có thể biến mất bất thình lình.

Đây là kiểu tình yêu Holywood quảng bá vì nó nhanh gọn, nhiều tình tiết, nhiều hành động và dễ gói gọn trong một cuốn phim 1g30ph. Chỉ có đạo diễn biết chuyện gì xảy ra sau 1g30ph đó.

3· Tình yêu rỗng (Empty): Được biểu hiện qua sự cam kết nhưng thiếu hẳn sự thân thiết hoặc đam mê. Thường dạng tình yêu này khá phổ biến với những cặp cưới nhau do sự sắp xếp của người khác, những cặp này bắt đầu bằng tình yêu rỗng và nó phát triển dần từ người này sang người kia theo thời gian.

Kinh Thánh ghi chép Đức Chúa Trời nói “Thật không tốt cho người đàn ông khi anh ta ở một mình, ta sẽ tạo cho anh ta một người bầu bạn (companion) tương ứng với anh ta”. Sự quyến rũ dễ dối lừa và nhan sắc là phù du, đam mê rồi cũng sẽ hết, và kết cuộc đẹp forever after thường kết thúc ở tình yêu kiểu này.

Tình yêu dựa trên 2 thành tố:

4· Tình yêu lãng mạn (Romantic love): Tình yêu này có sự ràng buộc dựa trên xúc cảm cá nhân thông qua sự gần gũi và mê đắm xác thịt. Tình yêu này có nhiều đam mê, nhiều kỷ niệm, nhiều giây phút đồng cảm và trò truyện, hay tìm thấy trong tiểu thuyết lãng mạn. Để kéo dài quyển truyện, tác giả thường giữ bí mật mức tận tụy giữa hai người và đặt vào giữa nhiều thử thách. Đến khi tận tụy được thể hiện vào thì cuốn truyện kết thúc vui vẻ “forever and ever”, còn nếu không truyện có thể kéo dài mãi đến khi tác giả cạn ý.

5· Tình yêu thương hại/bạn đường (Companionate love): Biểu hiện qua sự thân thiết, không đam mê nhưng mạnh hơn tình bạn bởi vì nó có sự cam kết lâu dài. Tình dục hoặc đòi hỏi về xác thịt không là yếu tố của tình yêu thương hại. Dạng tình yêu này thường thấy ở những cặp cưới nhau không có sự đam mê lẫn nhau nhưng có sự mến nhau sâu đậm và cam kết lâu dài. Thí dụ: tình thương yêu thuần khiết giữa các thành viên trong gia đình hay giữa những người bạn thân.

6· Tình yêu ban đầu/ ngốc nghếch (Fatuous Love): Dạng này có thể minh họa bằng những trường hợp ve vãn, tán tỉnh thóang qua và sau đó cưới nhau mà thiếu hẳn sự thân thiết.. Trong tình yêu này sự hứa hẹn được thúc đẩy mạnh bởi sự đam mê.

Tình yêu kết hợp cả 3 yếu tố:

7· Tình yêu hoàn hảo/ trọn vẹn (Consummate love): là tình yêu lý tưởng, trọn vẹn cả 3 thành phần, là tình yêu lãng mạng + tận tụy hay bạn đường + đam mê. Dạng tình yêu hòan hảo này là đại diện cho tư tưởng về mối quan hệ mà con người cố gắng xây đắp.

Thực tế cuộc sống hơi bị thiếu lý tưởng, và môi trường lý tưởng thì không bền vững, tình yêu này đòi hỏi nhiều nỗ lực duy trì, để giữ tận tụy lúc trẻ và đam mê khi về già. Mọi nỗ lực đều có quả ngọt, nên vị ngọt tình yêu trọn vẹn xứng đáng cho ai chăm sóc nó.

Trong 7 dạng tình yêu, tình yêu hòan hảo được lý thuyết hóa là tình yêu là sự kết hợp của một “cặp hòan hảo”. Theo Sternberg, những cặp này sẽ rất hạnh phúc trong 50 năm hay hơn nữa mà chính họ cũng không hình dung là họ hạnh phúc hơn bất cứ ai.

Tuy nhiên Sternberg cũng lưu ý rằng giữ được tình yêu hòan hảo/ trọn vẹn khó hơn cả việc đạt được nó. Và tình yêu này có thể là không lâu dài nếu sự đam mê mất dần, khi đó tình yêu hoàn hảo có thể chuyển thành sự sống chung có thỏa thuận về sinh đẻ có kế hoạch.

Sưu tầm.
p/s: Bạn đã xác định được tình yêu của mình chưa? Tải Paktor tại đây để để tìm kiếm tình yêu trọn vẹn cho mình nhé :) http://hyperurl.co/u79b9d

Comments

comments